Projecten

Bridge of Europe: van ontmanteling naar waarde in de offshore wind sector

Expertise(s): Circulariteit, Energie
Thema(s): Materiaalgebruik, Offshore wind

Bridge of Europe is een initiatief dat onderzoekt hoe end-of-life windturbines circulair en efficiënt kunnen worden verwerkt. Binnen dit project...

Lees hier onder verder

Bridge of Europe is een initiatief dat onderzoekt hoe end-of-life windturbines circulair en efficiënt kunnen worden verwerkt. Binnen dit project ontwikkelde ECHT een blauwdruk voor materiaalstromen, circulaire routes en randvoorwaarden, en een gap-analyse voor het Noordzeekanaalgebied. De bevindingen van deze onderzoeken zijn gevalideerd in een stakeholderworkshop in het NZKG over composieten, metalen en kritieke grondstoffen, businesscase en governance. Daarmee biedt het project een basis voor een circulariteitshub waarin materialen worden ontvangen, gesorteerd, voorbewerkt en doorgeleid naar o.a. hergebruik, herbestemming en recycling.

Projectdetails

Opdrachtgever

Provincie Noord-Holland, Gemeente Amsterdam, Gemeente Velsen en Programmabureau Noordzeekanaalgebied; AYOP leverde projectondersteuning.

Periode

Start: 2025

Eind: 2026

Betrokken expertise(s)

Expertise(s): Circulariteit, Energie

Status

Afgerond

De uitdaging die we met dit project aanpakken

De energietransitie heeft offshore wind in korte tijd laten uitgroeien tot één van de pijlers van het Europese energiesysteem. Jarenlang lag de focus op opschaling en uitrol: steeds grotere windparken, verder op zee en met steeds meer vermogen. Nu dient zich een nieuwe fase aan die minstens zo bepalend is voor de toekomst van de sector. De eerste generatie offshore windparken nadert het einde van haar levensduur en zal de komende decennia grootschalig worden ontmanteld. Dat is nieuw terrein voor Europa en roept fundamentele vragen op over circulariteit, logistiek en regie.

In de komende decennia zullen in Europa voor het eerst op grote schaal offshore windturbines worden ontmanteld. Die turbines bestaan uit enorme hoeveelheden staal, koper, composieten en andere, deels kritieke, grondstoffen. Zonder een gecoördineerde aanpak en samenwerking in de sector dreigt verspilling, extra kosten en verlies van strategische materialen. Tegelijkertijd brengt de ontmanteling complexe vraagstukken met zich mee op het gebied van logistiek, infrastructuur, regelgeving en marktorganisatie.

Bridge of Europe benadrukt dat samenwerking, duidelijke keuzes en een gedeelde visie essentieel zijn om circulariteit in de windsector te realiseren.

De rol van ECHT

ECHT vervulde binnen dit project de volgende rollen: project- en stakeholdermanagement, onderzoeks- en adviespartner, procesbegeleiding en communicatie. Daarbij is inhoudelijke expertise verbonden aan procesregie en samenwerking met relevante publieke, private en kennispartners.

Een belangrijk onderdeel van Bridge of Europe is het intensieve contact met stakeholders uit de hele keten. In interviews en marktconsultaties is gesproken met tientallen logistieke partijen, haven- en marshallingbedrijven, specialisten in hergebruik, metaal- en composietverwerkers, systeem- en governancepartijen en kennisinstituten. Deze gesprekken leveren niet alleen waardevolle inhoudelijke inzichten op, maar laten ook zien dat de bereidheid om samen te werken groot is.

De interviews bevestigen dat circulariteit in offshore wind geen geïsoleerde innovatievraag is, maar een systeemvraagstuk. Succes hangt af van timing, afstemming en vertrouwen tussen partijen. Bridge of Europe fungeert daarin als ontmoetingspunt en als onderlegger voor een gezamenlijke koers.

Media

Aanpak

Van CIRCO-traject naar Bridge of Europe

Het initiatief voor Bridge of Europe is ontstaan vanuit een CIRCO-traject, georganiseerd door het Ministerie van Klimaat en Groene Groei. In dit traject kwamen verschillende stakeholders uit de windsector samen om kansen voor circulariteit te verkennen. Wat al snel duidelijk werd, is dat de kennis, motivatie en initiatieven aanwezig zijn, maar dat de samenhang ontbreekt. AYOP en ECHT hebben daarom het voortouw genomen om deze inzichten te bundelen in een gezamenlijk project.

We combineerden kwantitatieve analyse met intensieve stakeholderbetrokkenheid. Assetdata, materiaalintensiteiten, ontmantelingsmomenten en circulaire routes vormden de inhoudelijke basis. Voor het Noordzeekanaalgebied is vervolgens systematisch bepaald welke onderdelen al aanwezig zijn en welke marktontwikkelingen en randvoorwaarden nog nodig zijn. Deze combinatie van analyse, validatie en procesregie maakte het resultaat zowel inhoudelijk onderbouwd als uitvoeringsgericht.

Resultaten en impact

Het project resulteert in twee nauw met elkaar verbonden rapporten. Het eerste rapport vormt de inhoudelijke blauwdruk. Hierin wordt onderzocht hoeveel en welke materialen in offshore windturbines zijn toegepast, welke volumes in de toekomst vrijkomen bij ontmanteling en welke economische waarde van componenten en materialen vrijkomen. Op basis van wetenschappelijke literatuur en een opgebouwde dataset, waarin aantallen en vermogens van windturbines zijn gekoppeld aan materiaalintensiteiten, ontstaat een concreet beeld van de toekomstige materiaalstromen. Daarnaast verkent dit rapport welke circulaire verwerkingsroutes mogelijk zijn en welke partijen, infrastructuur en randvoorwaarden daarvoor nodig zijn.

Het tweede rapport maakt de stap van analyse naar praktijk. Aan de hand van een gap-analyse wordt onderzocht in hoeverre het Noordzeekanaalgebied beschikt over de benodigde schakels om een circulaire hub voor end-of-life windturbines te worden. Daarbij wordt zichtbaar waar kansen liggen voor opschaling in capaciteit, samenwerking en governance. Deze vertaalslag maakt het mogelijk om te spreken over realistische vervolgstappen in plaats van abstracte ambities.

De resultaten van Bridge of Europe bieden concrete handvatten voor besluitvorming over de vervolgfase. Ze helpen marktpartijen, overheden en investeerders om beter zicht te krijgen op volumes, waarde, risico’s en kansen. Om de stap van analyse naar actie verder te zetten voor de regio van het Noordzeekanaalgebied, organiseerdehet Bridge of Europe team een stakeholderworkshop op 13 mei 2026. Tijdens deze middag werden de uitkomsten van de blauwdruk en gap-analyse gedeeld en verkend welke concrete vervolgstappen, pilotprojecten en samenwerkingen kansrijk zijn in deze regio.

De energietransitie stopt niet bij het bouwen van windparken. Juist de manier waarop we omgaan met het einde van hun levensduur bepaalt of offshore wind werkelijk duurzaam en toekomstbestendig is. Ben je benieuwd naar de resultaten, wil je meedenken of actief bijdragen aan de volgende fase? De brug naar een circulaire toekomst van offshore wind bouwen we samen.

Contactpersoon bij dit project

Lisa Vroone

Jens de Bokx

Andere projecten binnen dezelfde expertise

Kwartiermaker Strategische Partnerships Alliander

Expertise(s): Energie
Thema(s): Netcongestie

Blue Port Den Helder

Expertise(s): Circulariteit, Ecologie, Energie, Human Capital, Ruimte
Thema(s): Arbeidsmarkt, Blauwe economie, Gebiedsontwikkeling

Deel dit project via:

Samen werken aan echte verandering?

Heeft u een vraagstuk binnen energie, arbeid, ruimte, circulariteit of ecologie? We denken graag met u mee en onderzoeken samen wat er nodig is om beweging te creëren.