Projecten

Programmaondersteuning SP IPE

Expertise(s): Energie, Ruimte

Het Samenwerkingsprogramma Integraal Programmeren van het Energiesysteem (SP IPE) helpt overheden, netbeheerders en andere partijen om gezamenlijk keuzes te maken...

Lees hier onder verder

Het Samenwerkingsprogramma Integraal Programmeren van het Energiesysteem (SP IPE) helpt overheden, netbeheerders en andere partijen om gezamenlijk keuzes te maken over de ontwikkeling van het energiesysteem, in samenhang met de ruimtelijke ontwikkeling. Vanuit ECHT ondersteunde Martijn Wilbrink het programma bij de organisatie, communicatie en uitvoering van inhoudelijke trajecten. Daarnaast verzorgde hij namens SP IPE de inhoudelijke coördinatie van de eerste twee edities van het congres Energiesysteem en Ruimte.

Projectdetails

Opdrachtgever

Gezamenlijke opdrachtgevers/leden van SP IPE

Periode

Start: 2024

Eind: 2026

Betrokken expertise(s)

Expertise(s): Energie, Ruimte

Status

Afgerond

De uitdaging die we met dit project aanpakken

Waar kunnen nieuwe woningen en bedrijven komen? Hoe verduurzamen bestaande wijken en bedrijventerreinen? En welke energievoorziening is daarvoor nodig? Keuzes over energie en ruimtelijke ontwikkeling hangen nauw samen.
Integraal programmeren betekent dat keuzes over energie, ruimte en maatschappelijke ontwikkeling niet los van elkaar worden gemaakt. In een terugkerende cyclus brengen overheden, netbeheerders en andere partijen eerst ontwikkelingen in energievraag en -aanbod, infrastructuur en ruimte in beeld. Vervolgens bepalen zij gezamenlijk welke ontwikkelingen prioriteit krijgen, welke infrastructuur nodig is en hoe deze keuzes worden vastgelegd in beleid en investeringsplannen. Daarna worden de plannen uitgevoerd, gevolgd en waar nodig bijgesteld.
Die keuzes raken uiteindelijk iedereen. Ze bepalen bijvoorbeeld waar woningen en bedrijven kunnen worden aangesloten, hoe snel wijken kunnen verduurzamen, waar nieuwe energie-infrastructuur komt en welke mogelijkheden er zijn voor mobiliteit, landbouw en industrie. Integraal programmeren maakt deze afwegingen eerder zichtbaar en helpt partijen om besluiten beter op elkaar af te stemmen.
SP IPE helpt partijen om daarin gezamenlijk keuzes te maken. Het programma ontwikkelt samen met de deelnemende organisaties producten en afspraken, organiseert leerprocessen en bijeenkomsten en bewaakt de samenhang over verschillende schaalniveaus heen. In SP IPE werken onder meer de ministeries van KGG, VRO en IenW, VNG, IPO, Netbeheer Nederland, NP RES en RVO samen. SP IPE werkt naast NP RES en NPLW en richt zich specifiek op het gezamenlijke proces van integraal programmeren van het energiesysteem.

De rol van ECHT

Martijn werkte als onderdeel van het versnellersteam met de programmamanager en programmasecretaris aan de dagelijkse programmaorganisatie en verschillende trajecten met de samenwerkingspartners. Zijn werkzaamheden bestonden uit inhoudelijke voorbereiding, afstemming, communicatie en organisatie.
Martijn werkte onder meer mee aan een eerste analyse van provinciale concept-energievisies en aan de organisatie van een werkconferentie voor betrokken partijen. Ook ondersteunde hij binnen SP IPE een verkenning met gemeenten naar lokale energiekeuzes en de aansluiting daarvan op het regionale en provinciale energiesysteem.
De inzet werd tussentijds verlengd. In 2026 volgde een afzonderlijke vervolgopdracht via RVO, met de inhoudelijke coördinatie van het congres Energiesysteem en Ruimte namens SP IPE als belangrijkste onderdeel. Daarnaast zette Martijn vanuit zijn rol binnen SP IPE tijdelijk programmataken voort en werkte hij mee aan de voorbereiding van het Landelijk Ondersteuningsprogramma Energietransitie (LOE i.o.): het nieuwe gezamenlijke ondersteuningsprogramma waarin SP IPE, NPLW en NP RES hun krachten en ervaringen bundelen.
Een belangrijk onderdeel van Martijns opdracht was de coördinatie van de klankbordgroep omgevingsrechtelijke sturing op het energiesysteem. Juristen en beleidsmakers van koepelorganisaties, overheden en netbeheerders verkenden daarin hoe ruimtelijk kan worden gestuurd op het energiesysteem. Martijn organiseerde de afstemming, ondersteunde bijeenkomsten en legde inzichten en aandachtspunten vast. Ook werkte hij mee aan aanvullende sessies met provincies. Zijn rol lag bij het organiseren van de uitwisseling en het verbinden van betrokken partijen, niet bij het opstellen van wetgeving.
Communicatie en kennisdeling verbonden de verschillende activiteiten. Martijn werkte mee aan het platform Energiesysteem en Ruimte, communicatie over lokale energiekeuzes en de voorbereiding van een podcast over energieplanologie.
Bij de congressen kwamen inhoud, communicatie en organisatie samen. Namens SP IPE coördineerde Martijn de inhoudelijke bijdragen en de afstemming met programmaleden, sprekers en sessietrekkers. Voor de editie van 2026 werkte hij samen met de coördinator vanuit het Landelijk Actieprogramma Netcongestie en het organisatieteam aan het concept, de deelsessies, het inspiratieplein en de plenaire onderdelen. Daarbij stond de samenhang tussen energie en ruimte centraal.
In zijn opdracht combineerde Martijn programmaorganisatie, stakeholderafstemming, inhoudelijke voorbereiding en communicatie. Hij nam de verantwoordelijkheden van overheden en netbeheerders niet over, maar ondersteunde hen bij de samenwerking en uitvoering van gezamenlijke activiteiten.

Media

Aanpak

Martijn voerde de werkzaamheden uit met het versnellersteam, programmaleden en betrokken partijen uit de praktijk. Per traject bepaalde hij samen met de betrokkenen wat nodig was: inhoudelijke input verzamelen, een sessie voorbereiden, partijen bijeenbrengen of resultaten vastleggen en delen.
Bij de concept-energievisies werkte Martijn mee aan een eerste analyse. De inzichten werden vervolgens besproken met provincies en tijdens een gezamenlijk georganiseerde werkconferentie. De uitkomsten boden aanknopingspunten voor het vervolg van het traject.
Binnen de juridische klankbordgroep vonden bijeenkomsten plaats waarin deelnemers thema’s bespraken rond nieuwe wetgeving die meer ruimte moet bieden voor regionale sturing op het energiesysteem. Met casussen en botsproeven verkenden zij aan de hand van fictieve situaties hoe mogelijke aanpassingen van wettelijke kaders in de praktijk zouden uitwerken. Martijn organiseerde de afstemming met de betrokken partijen en ondersteunde de bijeenkomsten en de opvolging.

Resultaten en impact

Martijns inzet ondersteunde de dagelijkse programmaorganisatie van SP IPE en de uitvoering van verschillende trajecten met de partners. Voorbeelden zijn de werkconferentie over energievisies, de verkenning van lokale energiekeuzes, de juridische klankbordgroep en communicatie via het platform Energiesysteem en Ruimte.
Daarnaast verzorgde Martijn namens SP IPE de inhoudelijke coördinatie van de eerste twee edities van het congres Energiesysteem en Ruimte. De congressen brachten overheden, netbeheerders en andere professionals samen rond de ontwikkeling van het energiesysteem en de beschikbare ruimte. Deelnemers wisselden inzichten en praktijkervaringen uit en legden contacten voor verdere samenwerking.
Vanuit zijn rol binnen SP IPE werkte Martijn ook mee aan het verandertraject richting LOE. SP IPE werkt in 2026 verder aan integraal programmeren en bereidt tegelijkertijd de overgang naar het nieuwe ondersteuningsprogramma voor.

Contactpersoon bij dit project

Martijn Wilbrink

Andere projecten binnen dezelfde expertise

Phynix — Living Lab LLO Waterstof

Expertise(s): Energie, Human Capital
Thema(s): Arbeidsmarkt, Energie systeemintegratie, Talentontwikkeling, Waterstof

EnergiePark Zeewolde

Expertise(s): Energie, Ruimte
Thema(s): Energie systeemintegratie, Gebiedsontwikkeling, Netcongestie

Deel dit project via:

Samen werken aan echte verandering?

Heeft u een vraagstuk binnen energie, arbeid, ruimte, circulariteit of ecologie? We denken graag met u mee en onderzoeken samen wat er nodig is om beweging te creëren.