ECHT bracht voor RVO en TKI Offshore Energy, inmiddels Energy Innovation NL, de huidige en toekomstige arbeidsvraag en het beschikbare...
ECHT bracht voor RVO en TKI Offshore Energy, inmiddels Energy Innovation NL, de huidige en toekomstige arbeidsvraag en het beschikbare arbeidsaanbod voor de Nederlandse offshore windsector richting 2035 in kaart. Door workforce-data van operationele windparken te combineren met mbo- en hbo-onderwijsdata ontstond een eerste datagedreven beeld van de capaciteit- en skill gaps. Het onderzoek resulteerde in een publiek rapport met aanbevelingen voor industrie, onderwijs en beleidsmakers.
De Nederlandse offshore windsector groeit richting 2035 sterk door de verdere uitrol van windparken op zee. Die groei vraagt niet alleen om turbines, netaansluitingen en havencapaciteit, maar ook om voldoende gekwalificeerde mensen om windparken en offshore substations te exploiteren en te onderhouden. Voor overheid, industrie en onderwijs ontbrak echter een samenhangend en datagedreven beeld van de toekomstige personeelsvraag, het beschikbare opleidingsaanbod en de functies en vaardigheden waarvoor de grootste knelpunten zouden ontstaan.
Eerdere studies boden waardevolle inzichten in werkgelegenheid binnen offshore wind, maar een actuele vertaalslag naar concrete rollen, fulltime-equivalenten, regio’s en relevante mbo- en hbo-opleidingen was nodig. Daarbij was het belangrijk om niet alleen te kijken naar het totale aantal technisch opgeleiden. De kernvraag was ook in hoeverre studenten daadwerkelijk afstuderen, kiezen voor een windgerelateerde specialisatie en vervolgens instromen in de offshore windsector.
RVO en TKI Offshore Energy gaven ECHT daarom opdracht om de arbeidsvraag en het arbeidsaanbod richting 2035 systematisch naast elkaar te zetten. Daarmee moest een onderbouwde basis ontstaan voor keuzes over onderwijs, instroom, sectorpromotie, samenwerking en behoud van technisch talent.
ECHT voerde een employment analysis uit naar de toekomstige workforce voor de Nederlandse offshore windsector, met nadruk op de Operations & Maintenance-fase van windparken en offshore substations. Het onderzoek had als doel om de personeelsvraag tot 2035 te kwantificeren, deze te vergelijken met de potentiële instroom vanuit relevante mbo- en hbo-opleidingen en zowel capaciteit- als skill gaps zichtbaar te maken.
Voor de vraagzijde verzamelde het onderzoek workforce-data bij eigenaren en operators van operationele Nederlandse offshore windparken. De benodigde functies en FTE’s zijn vertaald naar prognoses voor toekomstige windparken en verschillende turbinegroottes. Voor de aanbodzijde zijn instroom- en uitstroomgegevens uit relevante mbo- en hbo-opleidingen geanalyseerd, met gebruik van onderwijsdata uit onder meer SBB en RIO. Daarnaast is verdiepend gekeken naar de competenties van offshore windtechnici en naar bestaande verbindingen tussen onderwijs en industrie.
De analyses zijn samengebracht in een rapport met een beschrijving van de Nederlandse offshore windcontext, de gehanteerde methodiek, resultaten voor arbeidsvraag en arbeidsaanbod, een analyse van de skill gap en aanbevelingen voor onderwijsinstellingen, industrie en beleidsmakers.
ECHT was verantwoordelijk voor de onderzoeksopzet, dataverzameling, analyse, prognosemethodiek, inhoudelijke duiding, rapportage en strategische aanbevelingen. Daarbij combineerde ECHT expertise in arbeidsmarktonderzoek en human capital met sectorkennis van offshore wind en ervaring met de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt.
De toegevoegde waarde lag in het verbinden van verschillende databronnen tot één uitlegbaar workforce-model. ECHT vertaalde personeelsinformatie van operationele windparken naar toekomstige arbeidsvraag en koppelde die aan concrete opleidingsroutes en talentstromen. Daardoor werd niet alleen zichtbaar hoeveel mensen mogelijk nodig zijn, maar ook waar talent verloren gaat tussen interesse in techniek, inschrijving, diplomering, specialisatie en uiteindelijke instroom in de sector.
ECHT bracht de uitkomsten terug tot handelingsperspectief voor drie doelgroepen: bedrijven, onderwijsinstellingen en beleidsmakers.
Het onderzoek combineerde kwantitatieve arbeidsmarktanalyse met kwalitatieve verdieping. In afstemming met RVO en TKI Offshore Energy zijn de scope, relevante functies en uitgangspunten voor de prognoses vastgesteld. Vervolgens is workforce-informatie verzameld bij operators van operationele offshore windparken in Nederland. Deze informatie vormde de basis voor een model waarmee de toekomstige FTE-vraag richting 2035 kon worden geraamd.
Aan de aanbodzijde analyseerde ECHT de instroom en diplomering van relevante technische mbo- en hbo-opleidingen. Voor het mbo is ook gekeken naar deelname aan het keuzedeel Onderhoud aan Windturbines, als indicatie van studenten die tijdens hun opleiding expliciet voor wind kiezen. Voor de skill gap zijn competentieprofielen van technici en bestaande samenwerkingen tussen onderwijs en industrie onderzocht.
De uitkomsten zijn gecontroleerd, besproken met de opdrachtgevers en verwerkt in een interne en publieke rapportversie. Ontvangen feedback is aantoonbaar verwerkt in onder meer de executive summary, grafieken, skill-gap-analyse, conclusies, aanbevelingen, referenties en vormgeving. Na akkoord van RVO en TKI is het rapport geschikt gemaakt voor publieke verspreiding.
Het project resulteerde in het rapport “Identifying the Dutch Offshore Wind Workforce for 2035: A data-driven analysis of industry demand & supply through relevant education to successfully address the Offshore Wind Energy Roadmap”. Het rapport biedt een eerste datagedreven en reproduceerbare analyse van de workforce-vraag, het potentiële opleidingsaanbod en de human-capitalgaps binnen de Nederlandse offshore windsector.
Voor de onderzochte O&M-rollen bij windparken en offshore substations werd een personeelsvraag van minimaal 2.039 FTE richting 2035 berekend. Het rapport signaleert tegelijkertijd een groot verlies van potentieel talent: 93% tussen instroom in relevante mbo-opleidingen en diplomering, en vervolgens 89% tussen relevante diplomering en de expliciete keuze voor offshore wind via het keuzedeel. Binnen het gehanteerde 14 MW-scenario komt de geraamde workforce-gap in 2035 uit op circa 1.870 FTE.
Naast de kwantitatieve analyse leverde het project competentie-inzichten, aanbevelingen voor betere onderwijs-industriesamenwerking en concrete onderzoeksvragen voor vervolgonderzoek op.
Voor RVO en Energy Innovation NL creëerde het onderzoek een onderbouwde basis om het gesprek over human capital in offshore wind te voeren op basis van concrete rollen, FTE’s, opleidingsstromen en regio’s. Het rapport maakt duidelijk dat de opgave niet alleen bestaat uit het vergroten van de technische onderwijsinstroom, maar ook uit het beperken van talentverlies en het aantrekkelijker en zichtbaarder maken van offshore wind als loopbaanrichting.
Voor de sector biedt de analyse richting voor prioriteiten rond werving, behoud, scholing, upskilling en samenwerking met mbo en hbo. Voor onderwijsinstellingen maakt het rapport zichtbaar welke functies en competenties richting 2035 belangrijk zijn en waarom praktijkverbinding, stages, keuzedelen en samenwerking met bedrijven nodig zijn.
De maatschappelijke betekenis ligt in het ondersteunen van een uitvoerbare energietransitie. De resultaten vormden bovendien de basis voor een vervolgonderzoek en voor de verdere ontwikkeling van het idee achter een actuele, herhaalbare Labour Force Radar.
